Deprem Korkusu: Hazırlık ile Endişe Arasındaki Fark
Gece üç. Apartmanın bir yerinde bir kapı çarpıyor, yatakta doğruluyorsunuz. Kalbiniz hızlanmış, eliniz telefona gidiyor ama son depremler listesinde yeni bir şey yok. Yine de bir kez daha yeniliyorsunuz, sonra aile grubuna bakıyorsunuz: “Hissettiniz mi?” diye yazan var mı? Saat üç buçuk olmuş, deprem korkusu uykuyu çoktan kaçırmış.
İstanbul'da yaşayan biri için deprem korkusu yersiz değil. Asıl mesele korkunun ölçüsü. Korku sizi bir aile planı yapmaya ya da binanızın durumunu öğrenmeye götürüyorsa işe yarıyor demektir. Her gece aynı listeyi yenilemeye itiyorsa, artık yalnızca yoruyordur. Aradaki fark tek cümleye sığar: Hazırlığın bir sonu var, endişenin yok.
Risk gerçek, ne zaman olacağı bilinmiyor
AFAD'ın 23 Nisan 2025'te Silivri açıklarında kaydettiği 6,2 büyüklüğündeki deprem İstanbul'da geniş bir alanda hissedildi.
Bilişsel davranışçı yaklaşıma göre korkuyu canlı tutan etkenlerden biri de belirsizlik. “İstanbul depremi ne zaman olacak?” sorusunun bir cevabı yok. AFAD'ın deprem sözlüğünde yazdığı gibi: “Var olan koşullarda depremin önceden belirlenmesi mümkün değildir.” Tarih veren videolar ve “şu hafta bekleniyor” diye dolaşan mesajlar bu yüzden bilgi kirliliğinden öteye geçmez.
Deprem korkusu ne zaman sorun olur?
Hekimlerin başvurduğu kaynaklardan MSD Manual'a göre ölçülü kaygı, insanın hazırlanmasına ve dikkatli olmasına yardımcı olabilir. Kaygı günlük hayatı aksatmaya ya da gereğinden fazla sıkıntı vermeye başladığında ise sorun olarak görülür. Aşağıdaki sorular kendinize biraz dışarıdan bakmanıza yardımcı olabilir.
- Korku gün içinde ne kadar yer kaplıyor? Arada bir mi aklınıza geliyor, yoksa saatlerce mi depremle ilgili okuyup düşünüyorsunuz?
- Uykunuz nasıl? Giyinik yatmak, ışığı açık bırakmak, her seste uyanmak alışkanlık hâline geldi mi?
- Nelerden kaçınıyorsunuz? Gitmeniz gereken bir binaya giremediğiniz, Marmaray'a binemediğiniz, eve dönmeyi geciktirip dışarıda oyalandığınız oluyor mu? Riskli olduğu tespit edilmiş bir binadan uzak durmak ise zaten bir önlemdir.
- Ne kadar kontrol ediyorsunuz? Kandilli'nin ya da AFAD'ın listesini durmadan yeniliyor, küçük depremler için bile bildirim alıyor, yakınlarınıza “hissettin mi?” diye yazıp güvence bekliyor musunuz?
- İşinize, okulunuza, ailenize yansıyor mu? Evde konu hep depreme mi dönüyor, yakınlarınız sizi sakinleştirmekten yoruldu mu?
- Ne zamandır böyle? Hissedilen bir sarsıntının ardından birkaç gün “deprem psikolojisinde” olmak başka, haftalardır tetikte yaşamak başka.
Bu soruların birkaçında kendinizi bulmanız, bir bozukluğunuz olduğu anlamına gelmez. Seismofobi, sismofobi ya da deprem fobisi, depremle ilgili yoğun ve uzun süren korkuya verilen adlar ve hiçbiri resmî bir tanı değil.
Amerikan Psikiyatri Birliği'nin tanı el kitabı DSM-5-TR'de en yakın kategori, özgül fobinin (belirli bir nesne ya da durumdan yoğun korku) doğal çevre türü. Bu tanı için korkunun gerçek tehlikeyle orantısız olması gerekir. Orantıya bakılırken kişinin içinde yaşadığı toplumsal ve kültürel ortam da hesaba katılır (Barnhill, 2026). Bu yüzden İstanbul'da depremden korkan biri için belirleyici sorular şunlar: Korku ne kadar sürüyor, sizi kaçınmalara itiyor mu, belirgin bir sıkıntı veriyor mu ve hayatınızı ne kadar daraltıyor?
Deprem endişesi sağlık, iş, para ya da sevdikleriniz gibi başka konulara da sıçrıyorsa ve kontrol etmesi güçse, tablo yaygın anksiyete bozukluğuna da benzeyebilir. MSD Manual'a göre bu bozuklukta endişe tek bir konuya odaklanmaz. Hangisinin size uyduğunu bir uzman değerlendirir, tıbbi tanı ve ilaç ise psikiyatri uzmanının alanıdır. Tanı için genellikle altı ay gibi bir süre aranır, ama destek almak için bunu beklemeniz gerekmez.
Kaygı bedende de alarm verir: çarpıntı, nefesin daralması, baş dönmesi, göğüste sıkışma. Bu belirtileri ilk kez yaşıyorsanız, her zamankinden farklıysa, göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bayılma hissi eşlik ediyorsa veya emin değilseniz önce 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin. Bunların kaygıdan olduğunu düşünmeden önce bir hekimin sizi görmesi gerekir. Hekim bir sorun bulmadığı hâlde bu alarm geceleri sık sık çalıyorsa, bedende neler olup bittiğini anlattığımız panik atak yazısına göz atabilirsiniz.
Deprem korkusuyla başa çıkmak: Hazırlığın bir sonu var
“Depremden korkuyorum, ne yapmalıyım?” sorusunun somut cevaplarından biri, sonu belli bir hazırlık listesi. Maddeler resmî kaynaklara dayanıyor, “Bitti sayılır” notları ise bu kaynaklardaki aralıklardan yola çıkan pratik öneriler.
- Çök-Kapan-Tutun. AFAD'ın tarifi: “Güvenli bir yer bulup diz üstü ÇÖK, başını ve enseni koruyacak şekilde KAPAN, düşmemek için sabit bir yere TUTUN.” Sarsıntı sırasında merdivenlere koşmayın, balkona çıkmayın, asansör kullanmayın. Bitti sayılır: Evdeki herkes bir kez denediğinde. Sonrası, planı her gözden geçirdiğinizde kısa bir tatbikat.
- Aile afet planı. AFAD'ın önerdiği aile planında afetten sonraki ilk 72 saat için odalardaki güvenli yerler, çıkış krokisi, bölge dışından bir irtibat kişisi, buluşma yerleri ve belge kopyaları yer alır. Bitti sayılır: Bir akşam oturup yazdığınızda. AFAD'ın deprem sayfası gözden geçirme için altı ayı, kurumun 2025 tarihli Afet Türlerine Göre Yapısal Olmayan Risk Azaltma kitabı en geç iki yılı öneriyor.
- Deprem çantası. AFAD'ın listesinde su, üç günlük yiyecek, yedi günlük kişisel ilaçlar, önemli evraklar, pilli radyo, el feneri, düdük ve ilk yardım malzemeleri gibi temel ihtiyaçlar var. Her kişiye ayrı bir çanta hazırlanır ve evdekilerin hepsinin bildiği, kolayca ulaşılabilen bir yerde durur. Bitti sayılır: Hazırlanıp yerine konduğunda. Sonrası, planı gözden geçirdiğiniz gün (örneğin altı ayda bir) içine bakıp son kullanma tarihlerini kontrol etmek.
- Toplanma alanı. e-Devlet'teki Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama hizmeti, haritada seçtiğiniz noktanın toplanma alanını gösteriyor. Bitti sayılır: Yerini öğrenip ailece bir kez yürüyerek gittiğinizde.
- Mobilyaları sabitlemek. Dolap, raf ve beyaz eşya duvara ya da zemine sabitlenir, ağır eşyalar alt raflara indirilir, yatak da pencereden ve devrilebilecek mobilyalardan uzağa alınır. Bitti sayılır: Bir hafta sonu ayırıp hallettiğinizde. Aynı kitap, sabitleyicilerin en geç üç yılda bir kontrol edilmesini öneriyor.
- DASK. 6305 sayılı Kanun'a göre konutlar için zorunlu deprem sigortası yaptırılıyor ve her yıl yenileniyor. Bitti sayılır: Poliçe yapıldığında. Sonrası yılda bir kez, yenileme zamanı.
- Binanızın durumu. İBB'nin Bina Tespit ve İnceleme Sistemi için başvuruyu internetten yapabilir ya da dilekçenizi Kartal dâhil İBB hizmet binalarından birine elden verebilirsiniz. Yalnızca ev sahipleri değil, kiracılar da başvurabiliyor. Bitti sayılır: Başvurunuzu yapıp sonucu okuduğunuzda. Yüksek risk çıkarsa sıradaki adım aşağıdaki resmî tespittir.
İBB'nin kendi ifadesiyle bu tarama “yaklaşık bir yöntem” ve yüksek riskli sonuçlar ilçe belediyesiyle paylaşılıyor. Kesin sonuç, 6306 sayılı Kanun'a göre lisanslı kuruluşların yaptığı riskli yapı tespitinden çıkar. Masrafı kural olarak malik karşılar, sonuca 15 gün içinde itiraz edilebilir ve bina riskli çıkarsa bu durum tapuya işlenir. O noktada korkunuz gerçek bir riske dayanır ve asıl iş, kat malikleriyle yürütülecek resmî süreçtir.
Kaygı ile hazırlık arasındaki boşluk, Türkiye İMSAD'ın (inşaat malzemesi sanayicilerinin derneği) Ocak 2026'da Türkiye genelinde 1.067 kişiyle yaptığı telefon anketinde açıkça görülüyor. Katılımcıların %58,3'ü depremden kaygılı ya da çok kaygılı olduğunu söylüyor, ama %73,1'inin evinde deprem çantası yok, %74,5'i de binasına hiç risk tespiti yaptırmamış.
1992 Erzincan depreminden sonraki bir araştırmada hazırlıklı olmak, korkunun yanı sıra eğitim düzeyi ve algılanan kontrolle, yani “elimden bir şey gelir” duygusuyla bağlantılıydı (Rüstemli ve Karancı, 1999). Hazırlanmak bu duyguyu kendiliğinden getirmeyebilir, ama sonu belli bir liste “elimden geleni yaptım” diyebilmenin somut bir yolu.
Hazırlık kılığında endişe
Aynı liste, kaygının elinde başka bir şeye de dönüşebilir. Çanta hazır olduğu hâlde her gece fermuarı açılıp içindekiler baştan sayılıyor, çoktan okunmuş bina raporu bir kez daha açılıyor. Bunlar hazırlığa benzer ama listeye yeni bir şey eklemez, yalnızca kısa bir rahatlama sağlar.
Bir sarsıntıdan sonra kolon, kiriş ya da perde duvarda yeni bir çatlak, beton dökülmesi veya açığa çıkmış demir fark ederseniz, bu bir güvenlik konusudur. Vakit kaybetmeden belediyenize bildirin ve binayı yetkili bir mühendise inceletin. AFAD'ın uyarısına göre hasarlı binalara sarsıntılar tamamen bitene kadar girilmemelidir. Mühendisin yalnızca sıva çatlağı dediği bir çizgiye her sabah yeniden bakmak ise hazırlık sayılmaz.
Bilişsel davranışçı modelde bu tür tekrarlara güvenlik davranışı denir. Korkulan şey olmasın diye sürekli kontrol etmek, “kontrol etmezsem hazırlıksız yakalanırım” inancını sınamayı zorlaştırır. Böylece inanç yerinde kalır ve bu döngü kaygıyı sürdüren etkenlerden biri olabilir (Salkovskis, 1991). Hazırlık yine gerekli. Sorun, “artık eminim” diyebilmek için aynı şeyi tekrar tekrar yapmak.
Ayırt etmek için kendinize şunu sorabilirsiniz: “Bu kontrol bana yeni bir bilgi veriyor mu, yoksa birkaç dakikalığına içimi mi rahatlatıyor?” Rahatlama kısa sürüp ihtiyaç hemen geri geliyorsa, o davranış artık endişeyi besliyor olabilir. Kontrol etme ihtiyacı başka konulara da yayıldıysa, bu döngünün nasıl işlediğini anlattığımız OKB yazısına bakabilirsiniz. Her kontrol isteği OKB anlamına gelmez.
Haberler, bildirimler ve son depremler listesi
Her sarsıntıdan sonra telefonun ekranı bir anda haberle doluyor. Boston Maratonu saldırısının ardından binlerce kişiyle bir araştırma yapıldı. İlk hafta olayla ilgili haberleri günde en az altı saat takip etmek, akut stresle olay yerinde bulunmaktan ya da bir yakınının orada olmasından bile daha güçlü bir bağ gösterdi (Holman ve ark., 2014). Araştırma bir saldırıyla ilgiliydi ve neden-sonuç ilişkisini göstermiyor. Yine de araştırmacılara göre bu tür içeriklerle her gün saatlerce meşgul olmak akut stresi uzatabilir.
Haberlere günde bir kez, kendi seçtiğiniz bir saatte bakmak işe yarayabilir. Büyük bir depremden sonra AFAD ve valilik duyurularını yakından izlemek bunun dışında kalır. Kullandığınız uygulamada bildirim eşiğini yükseltin ki her küçük sarsıntı cebinizde titremesin, erken uyarı ve resmî acil durum bildirimlerini ise açık tutun.
WhatsApp gruplarında dönen “hissettiniz mi?” zincirine hemen katılmanız gerekmez. Yatakta haber akışına dalmamaya çalışın; son depremler listesi gece yarısı size yeni bir şey söylemez. Uykunuz bozulduysa, uyku sorunlarının psikolojik nedenlerini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz. Kaygı gece bedende yükseldiğinde nefes ve gevşeme egzersizlerinden yararlanabilirsiniz.
Hayalet deprem: sürekli sallanıyormuş gibi hissetmek
Art arda gelen sarsıntılardan sonra bazı insanlar deprem yokken de zeminin sallandığını hisseder. Halk arasında “hayalet deprem” ya da “hayalet deprem sendromu” denen bu his hayal ürünü sayılmaz.
2011 Japonya depreminden sonra yapılan küçük bir çalışmada, aylarca sık artçı yaşayan Tokyo'daki 52 kişide, artçıları çok daha seyrek yaşayan Osaka'daki 49 kişiye göre daha fazla denge bozukluğu ölçüldü. Araştırmacılar bunu iç kulaktaki denge sisteminin etkilenmesine ve artçılarla artan kaygıya bağladı (Honma ve ark., 2012). Japonya'da bazı hekimler, araştırmalarında kullandıkları bir adla, bu tabloya “deprem sonrası baş dönmesi sendromu” diyor. Onlara göre sallantı çoğunlukla kapalı bir yerde otururken fark ediliyor, kaygı ve sosyal stres de etkenler arasında sayılıyor (Nomura ve Toi, 2014).
Sarsıntılardan sonra kısa süren ve kendiliğinden geçen bir sallanma hissi birçok kişide görülür. His geçmiyorsa, tekrarlıyorsa ya da aşağıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa bir hekime görünün. Muayenede bir sorun çıkmazsa bu his terapide de ele alınabilir. Listedeki yönlendirmeler İngiltere'deki kamu sağlık sistemi NHS'in baş dönmesi ve vertigo sayfalarına dayanıyor, ama yüzdeki güçsüzlüğü, bayılmayı ve nabız değişikliğini temkinli olmak için daha acil bir basamağa aldık.
- İşitme kaybı, çift görme ya da görme kaybı, konuşma güçlüğü ya da yüz, kol veya bacakta güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma eşlik ediyorsa 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Araç kullanarak kendiniz gitmeyin.
- Şiddetli baş ağrısı, kusma, yüksek ateş, bayılma ya da nabızda belirgin bir değişiklik eşlik ediyorsa aynı gün bir hekime veya acil servise başvurun.
- Baş dönmesi geçmiyorsa, tekrar ediyorsa veya kulak çınlaması eşlik ediyorsa aile hekiminize ya da doğrudan bir kulak burun boğaz (KBB) veya nöroloji uzmanına başvurun.
Üç farklı durum, üç farklı yol
Korkunuz daha çok geleceğe dönükse
Büyük bir depremi doğrudan yaşamadıysanız ve hiçbir yakınınız bir depremde hayatını kaybetmediyse, enkaz altında kalmadıysa ya da ağır yaralanmadıysa, bu bölüm daha çok sizin için. “Deprem olacak” diye duyduğunuz korku “ya olursa” düşüncesi etrafında dönüyorsa, yaşadığınız büyük olasılıkla geleceğe dönük bir kaygıdır.
DSM-5 ve güncel sürümü DSM-5-TR'ye göre travmatik bir olaya dört yoldan maruz kalınır: olayı doğrudan yaşamak, bizzat tanık olmak, yakın bir aile üyesinin ya da arkadaşın başına geldiğini öğrenmek ve iş gereği olayın ağır ayrıntılarıyla tekrar tekrar karşılaşmak. Bir felaketi televizyonda, internette ya da fotoğraflarda görmek, iş gereği olmadıkça bu kapsama girmez (Pai ve ark., 2017). Bu ayrım hangi desteğin daha uygun olduğunu belirlemeye yarar; yaşadığınız sıkıntı her iki durumda da gerçektir. Bilişsel davranışçı terapide böyle bir kaygıyla çalışırken endişenin kendisi ve belirsizliğe katlanabilmek üzerinde durulabilir.
Depremi yaşadıysanız ya da bir yakınınız depremden ağır etkilendiyse
1999'u, 6 Şubat 2023'ü ya da başka büyük bir depremi doğrudan yaşadıysanız durum başka. Bir depremde yakınınızı kaybettiyseniz, bir yakınınız enkaz altında kaldıysa ya da ağır yaralandıysa, bölgede arama-kurtarma, sağlık veya yardım işlerinde çalıştıysanız da öyle.
Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre afet ve acil durumlardan etkilenen hemen herkes bir süre kaygı, üzüntü, uyku sorunları gibi sıkıntılar yaşar. Bu sıkıntı çoğu insanda zamanla hafifler, bazılarında ise bir ruh sağlığı sorununa dönüşebilir. Yeni sarsıntılar o günleri canlandırıyorsa travma odaklı destek daha uygun olabilir. Kliniğimizde EMDR terapisini Uzm. Kl. Psk. Ece Demir uyguluyor.
Kaygı, panik ya da takıntılarla zaten uğraşıyorsanız
Bazen deprem anksiyetesi, zaten süregelen bir kaygının yalnızca en yeni yüzüdür. Benzer “ya olursa” düşünceleri daha önce başka konularda da aklınızı kurcaladıysa, yaygın kaygıyla nasıl çalıştığımızı anlattığımız anksiyete tedavisi sayfası size bir fikir verebilir. Bedendeki alarm ya da kontrol etme isteği öne çıkıyorsa, yukarıda andığımız panik atak ve OKB yazıları da işinize yarayabilir.
Deprem kaygısında terapi nasıl yardımcı olur?
Terapide önce korkuyu küçümsemeden, yargılamadan anlamaya çalışırım: Hangi anlarda kabarıyor, hayatınızdan neleri eksiltiyor? Amaç, “ne zaman olacak?” sorusu cevapsız kalsa da hayatınızı daraltmadan sürdürebilmek.
Bilişsel davranışçı terapide (BDT) bunun yollarından biri davranış deneyleridir: “Küçük depremlerin bildirimlerini kapatırsam dayanamam” gibi tahminler önceden planlanmış adımlarla sınanır. Gerektiğinde kademeli maruz bırakma da uygulanır. Maruz bırakma, BDT'nin bir biçimidir ve özgül fobide başlıca psikoterapi yöntemidir. Kaygı uyandıran durumların listesi terapistle birlikte çıkarılır, sonra bu listede adım adım ilerlenir (Barnhill, 2026).
Hedefler, Marmaray'a hiç binememek gibi gerçek riskin ötesine geçen kaçınmalardan seçilir. Riskli olduğu bilinen bir duruma girmek bu çalışmanın parçası olmaz. Kendi kendine deprem videosu izlemek ya da durmadan deprem haberi okumak da maruz bırakma terapisinin yerini tutmaz. Plansız yapıldığında bunlar daha çok bir güvenlik davranışı gibi işleyebilir.
Bu çalışmada Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler Derneği'nden aldığım, özgül fobi, davranış deneyleri ve maruz bırakmayı kapsayan iki BDT eğitiminden yararlanıyorum. Terapinin ne kadar süreceği kişiden kişiye değiştiği için baştan bir seans sayısı söylemem doğru olmaz.
Çocuğunuzun deprem korkusu için destek arıyorsanız, kliniğimizde çocuklarla Uzm. Kl. Psk. Ece Demir çalışıyor. Ayrıntıları çocuk psikolojisi sayfasında bulabilirsiniz. Ergenlik çağındaki bir genç için endişeleniyorsanız ebeveynlere yazdığımız rehberden başlayabilirsiniz.
Acil bir durum varsa
Acil bir tehlikede 112'yi arayın; Polis İmdat 155 de aranabilir. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa, dayanılmaz bir sıkıntı içindeyseniz ya da yukarıda sayılan göğüs ve nörolojik belirtilerden biri başladıysa da hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Şiddete ya da istismara uğradıysanız veya sosyal desteğe ihtiyacınız varsa, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ALO 183 hattını 7 gün 24 saat arayabilirsiniz. Yurt içinden aramalar ücretsizdir. Başvurulabilecek yerel adresleri şiddet gören kadınlar için hazırladığımız rehberde topladık.
Sık sorulan sorular
Seismofobi (deprem fobisi) nedir, bir tanı mı?
Seismofobi ve deprem fobisi gündelik dilde ve internette kullanılan adlardır, tanı el kitaplarında ayrı bir karşılıkları yoktur. Bir uzman böyle bir korkuyu değerlendirirken özgül fobi, yaygın anksiyete ya da travma sonrası tepkiler gibi tanımlı tablolara bakar. İnternetteki “deprem fobisi testleri” de bu değerlendirmenin yerini tutmaz.
Deprem korkusu geçer mi?
İstanbul'da risk sürdüğü için gerçekçi hedef, korkunun ölçüsünü bulmasıdır. Ölçülü bir korku sizi bir işe yönlendirir, iş bitince de geri çekilir. Kaçınmalar ve tekrarlayan kontroller azaldıkça korkunun gün içinde kapladığı yer de küçülebilir.
Deprem çantası hazırlamak kaygıyı artırır mı?
Hazırlık sırasında bir süre gerilmeniz anlaşılır, çünkü bu iş depremi düşünmeyi gerektirir. İşi bir akşama ya da bir hafta sonuna sığdırmak ve AFAD'ın listesiyle sınırlamak, hazırlığın uzayıp gitmesini önler. Kaygıyı besleyebilecek olan, hazır çantanın tekrar tekrar açılıp sayılmasıdır.
Deprem haberlerini takip etmeli miyim?
Bilgi için AFAD ve Kandilli Rasathanesi gibi kurumların duyuruları yeterlidir, aynı haberi birkaç farklı kanaldan okumak yeni bir bilgi getirmez. Ekranı kapattıktan sonra da aynı konuyu saatlerce düşünüyorsanız, üzerinde durulması gereken endişenin kendisi olabilir. Böyle bir döngüyü fark etmek için bir uzmanla konuşmak yardımcı olabilir.
Deprem korkusundan uyuyamıyorum, ne yapmalıyım?
Yatağınızı pencereden ve devrilebilecek mobilyalardan uzağa aldıysanız, yatak odası için önemli bir adımı zaten atmışsınızdır. Gece uyandığınızda telefona uzanmadan önce bu hazırlığı hatırlamak, kontrol etme isteğini erteleyebilir. Uykusuzluk haftalardır sürüyor ve gündüzlerinizi etkiliyorsa bir psikolog ya da psikiyatri uzmanıyla görüşmeyi düşünün.
Sürekli deprem oluyormuş gibi hissetmek neden olur?
Bu his, art arda gelen sarsıntılardan sonra iç kulaktaki denge sisteminin etkilenmesiyle ve kaygının bedeni tetikte tutmasıyla ilişkilendiriliyor (Honma ve ark., 2012). Kısa sürüp kaybolan bir sallantı yaygındır, günlerce süren ya da sık tekrarlayan bir his ise muayene gerektirir. İşitme ya da görme kaybı, konuşma güçlüğü ya da yüz, kol veya bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa 112'yi arayın.
Hazırlık bittiğinde korku hâlâ büyükse
Listedeki işleri tamamladığınız hâlde deprem korkusu günlerinizin büyük kısmını kaplıyorsa, bunun hayatınızdaki yerine ilk görüşmeden başlayarak birlikte bakabiliriz.
Bilimsel Referanslar
Bu yazıda yararlanılan akademik kaynaklar ve rehberler:
- Barnhill JW. (2026). Specific Phobias. MSD Manual Professional Version (son güncelleme Nisan 2026).
- Rüstemli A, Karancı AN. (1999). Correlates of Earthquake Cognitions and Preparedness Behavior in a Victimized Population. The Journal of Social Psychology, 139(1), 91–101.
- Salkovskis PM. (1991). The Importance of Behaviour in the Maintenance of Anxiety and Panic: A Cognitive Account. Behavioural Psychotherapy, 19(1), 6–19.
- Holman EA, Garfin DR, Silver RC. (2014). Media's role in broadcasting acute stress following the Boston Marathon bombings. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(1), 93–98.
- Honma M, Endo N, Osada Y, et al.. (2012). Disturbances in equilibrium function after major earthquake. Scientific Reports, 2, 749.
- Nomura Y, Toi T. (2014). Post Earthquake Dizziness Syndrome. Equilibrium Research, 73(3), 167–173.
- Pai A, Suris AM, North CS. (2017). Posttraumatic Stress Disorder in the DSM-5: Controversy, Change, and Conceptual Considerations. Behavioral Sciences, 7(1), 7.
- Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ). (2025). Mental health in emergencies. DSÖ bilgi notu (6 Mayıs 2025).
Yazar hakkında
Yazar
Melike Salta
Uzman Klinik Psikolog
Pendik Salta Psikoloji ve Danışmanlık'ta yetişkin bireylere bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve dinamik psikoterapi yaklaşımları ile travma, anksiyete ve depresyon tedavisi sunmaktadır.
Profesyonel Destek Almak İster misiniz?
Psikologlarımızla görüşmek ve randevu almak için bize ulaşabilirsiniz.
İlgili Yazılar
Hastalık Hastalığı (Sağlık Kaygısı) ve Belirti Arama Döngüsü
Hastalık hastalığı (sağlık kaygısı) nedir, OKB mi? Belirti arama döngüsü, hangi doktora gidileceği ve bedeni yok saymadan döngüden çıkmanın yolları.
Panik Atak Nedir? Atak Anında Ne Yapmalı? Adım Adım Rehber
Panik atak belirtileri, nedenleri ve atak anında yapılabilecekler; ne zaman 112 aranmalı? Pendik'te ve online panik atak için psikolojik destek.