Şiddet Gören Kadın Ne Yapmalı? 112, ALO 183 ve Destek Yolları

Uzm. Kl. Psk. Melike Salta
20 Eki 2026
17 dk
Paylaş:
Şiddet Gören Kadın Ne Yapmalı? 112, ALO 183 ve Destek Yolları

Şu an tehlikedeyseniz önce kendinizi güvene alın. Bu sayfayı sonra da okuyabilirsiniz.

  • 112 Acil Çağrı: şiddet o an yaşanıyorsa ya da can güvenliğinizden endişe ediyorsanız arayın veya en yakın hastanenin acil servisine gidin. Polis İmdat 155 ve jandarma 156 de aranabilir.
  • Konuşamıyorsanız: güvendiğiniz biriyle önceden bir parola belirlediyseniz onu mesajla gönderin, o da 112'ye haber versin. Emniyet'in KADES uygulaması da bir seçenek, ama telefonunuzu başkası kontrol ediyorsa uygulama fark edilebilir.
  • ALO 183: 7 gün 24 saat açık, yurt içinden aramak ücretsiz. Şiddete tanık olan komşu ya da akraba da arayabilir. WhatsApp hattı: 0 501 183 0 183.
  • ALO 182 hastane randevu hattıdır (MHRS), şiddet ya da acil yardım hattı değildir.

Ortak kullanılan bir telefondan okuyorsanız: gizli sekme tarama geçmişine kayıt bırakmaz, ama telefona kurulmuş bir takip uygulamasına karşı korumaz. Normal sekmede okuduysanız geçmişten bu sayfayla birlikte buraya ulaştığınız aramayı da silin; bütün geçmişi silmek şüphe uyandırabilir. Telefon ya da tarayıcı ortak bir Google veya Apple hesabına bağlıysa aramalar ve geçmiş o hesaba kaydedilip başka cihazlarda da görünebilir. Aradığınız 112 ya da 183 arama kayıtlarında, SMS ve WhatsApp mesajları telefonda kalır; WhatsApp Web açıksa mesajlar bilgisayarda da görünür. Mümkünse güvendiğiniz birinin telefonunu kullanın.

“Şiddet gören kadın ne yapmalı?” sorusunun cevabı önce şu an ne kadar tehlikede olduğunuza bağlı. Tehlike yakınsa hemen 112'yi arayın. Ardından bir güvenlik planı hazırlamak, koruma kararı istemek ve güvenliğiniz sağlandıkça ruhsal destek almak gelir.

Yaşadıklarınızı kimseye anlatamadıysanız yalnız değilsiniz. TÜİK'in 2024 Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması'na göre eşinden ya da birlikte olduğu kişiden şiddet gören kadınların %47,7'si yaşadığı son şiddeti kimseye anlatmamış.

Bu sayfayı belki kimse görmesin diye gizlice okuyorsunuz. Belki de bir kız kardeşiniz ya da arkadaşınız için endişeleniyorsunuz. Yakınlara yönelik öneriler yazının sonlarında.

Ekim 2019 ile Şubat 2023 arasında Kartal Belediyesi Kadın Dayanışma Merkezi'nde stajyer psikolog olarak çalıştım. Aşağıdaki başvuru yerlerinin çoğu da aynı bölgede: Pendik, Kartal, Maltepe ya da Tuzla'da yaşıyorsanız adres ve telefonları son kontrol tarihiyle birlikte listede bulabilirsiniz.

Şiddet gören kadın ne yapmalı: şimdi, bu hafta ve sonrası

1. Şimdi: tehlike ne kadar yakın?

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) sağlık çalışanları için hazırladığı el kitabında, yakın tehlikeyi anlamaya yarayan altı soru var. Üçüne ya da daha fazlasına “evet” diyorsanız tehlike çok yakın olabilir (DSÖ, 2014):

  • Fiziksel şiddet son altı ayda sıklaştı ya da ağırlaştı mı?
  • Size karşı silah kullandı ya da sizi silahla tehdit etti mi?
  • Sizi boğmaya çalıştı mı?
  • Sizi öldürebileceğine inanıyor musunuz?
  • Hamileyken size vurdu mu?
  • Sürekli ve şiddete varan bir kıskançlık gösteriyor mu?

Daha az “evet” güvende olduğunuz anlamına gelmez. Kendinizi tehlikede hissediyorsanız bu hissi ciddiye alın. Boğma girişimi ya da silahla, ölümle tehdit gibi tek bir işaret bile harekete geçmek için yeterlidir. Şiddet gören kadınlarla yapılan bir araştırmada, partneri daha önce kendisini boğmaya çalışmış olanların öldürülme riski, şiddet gören diğer kadınlara göre yedi kattan fazla yüksek bulundu (Glass ve ark., 2008).

Şunlar da öldürülme riskiyle bağlantılı bulunan işaretler arasında: sizi cinsel ilişkiye zorlaması, silaha erişiminin olması ve sizi takip edip rahat bırakmaması (Campbell ve ark., 2003). Bu son davranışın adı ısrarlı takip ve 2022'den beri ayrı bir suç. Risk yüksekse 112'yi ya da 155'i aramayı ve o geceyi evden uzakta, güvendiğiniz birinin yanında geçirmeyi düşünün.

Boğma girişiminin ardından dışarıdan görülen iz çoğu zaman azdır ya da hiç yoktur, ama boğma ölümcül olabilen ve göz ardı edilmemesi gereken bir yaralanmadır (De Boos, 2019). Böyle bir şey yaşadıysanız, iz görünmese de aynı gün bir hastanenin acil servisine başvurun. Nefes almakta zorlanıyorsanız, bayıldıysanız ya da kendinizi giderek kötü hissediyorsanız beklemeden 112'yi arayın.

Cinsel şiddete uğradıysanız, bunu yapan eşiniz ya da partneriniz olsa bile en kısa sürede bir hastanenin acil servisine başvurun. İstenmeyen gebeliği önleyen acil kontrasepsiyon ilk beş gün içinde, HIV'e karşı koruyucu tedavi ise ilk 72 saat içinde değerlendirilebilir; adli delil de saldırıdan sonraki yedi gün içinde toplanabilir (DSÖ, 2013; 2014). Yıkanmış ya da kıyafetlerinizi değiştirmiş olsanız da başvurabilirsiniz.

Hastaneye başvurduğunuzda şunu bilin: Türk Ceza Kanunu'nun 280. maddesine göre sağlık çalışanları, görevleri sırasında şiddete bağlı bir yaralanma gibi bir suç belirtisiyle karşılaştıklarında bunu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür. Devlet hastanesi, aile sağlığı merkezi, ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) ve Sosyal Hizmet Merkezi gibi kamu kurumları da öğrendikleri şiddeti yönetmelik gereği bildirmek zorundadır. Yani hastaneden polise haber verilebilir. Bunu önceden bilmek, planınızı buna göre yapmanızı sağlar. Hastane kaydı ve darp raporu ileride hukuki yollarda da işinize yarayabilir.

Bunun evdeki güvenliğinizi nasıl etkileyeceğinden endişe ediyorsanız, eşiniz yanınızdaysa doktorla yalnız görüşmek istediğinizi söyleyin ya da önceden ALO 183'ü arayıp süreci sorun. Sonraki hukuki adımları bir avukata ya da baronun adli yardım servisine danışabilirsiniz. Ama bu endişe acil tıbbi bakımı ertelemenize yol açmasın.

2. Bu hafta: güvenlik planınızı hazırlayın

Güvenlik planı, tehlike anında ne yapacağınızı önceden belirlemektir ve hemen gitmeyi düşünmüyorsanız bile işe yarar. Maddelerin çoğu DSÖ'nün önerilerinden geliyor (DSÖ, 2014). Hepsini birden yapmanız gerekmiyor, size uyanlardan başlayın:

  • Gidebileceğiniz bir yer: bir akraba ya da arkadaş evi, yoksa ŞÖNİM aracılığıyla bir konukevi, yani sığınma evi. Oraya nasıl gideceğinizi de düşünün.
  • Belgeler ve para: sizin ve çocuklarınızın kimlikleri, banka kartları, kira sözleşmesi ya da tapu, düzenli kullandığınız ilaçlar ve reçeteleriniz, biraz nakit. Belgelerin fotokopilerini güvendiğiniz birinde saklayın.
  • Yedek anahtar ve telefon: evin ve varsa arabanın yedek anahtarı, mümkünse yedek bir telefon ve hat.
  • Parola: güvendiğiniz biriyle bir parola belirleyin. Bunu mesajla yazdığınızda ya da telefonda söylediğinizde ne yapacağını, örneğin 112'ye haber vermesini, önceden kararlaştırın.
  • Çocuklar için plan: tehlike anında nereye gideceklerini ve kimden yardım isteyeceklerini bilsinler.
  • Kanıt: yaraların fotoğrafları, tehdit mesajlarının ekran görüntüleri, tarihli notlar, varsa hastane kayıtları ve darp raporu. Telefonunuz fotoğrafları otomatik olarak buluta (Google Fotoğraflar, iCloud) yedekliyorsa ve onun bu hesaba erişimi varsa, fotoğrafları o da görebilir. Kopyaları güvendiğiniz birinde ya da yalnızca sizin bildiğiniz bir hesapta saklayın.
  • Bir komşu: evinizden bağırış ya da kavga sesi duyduğunda polisi arayabilecek biri.

Tartışma büyüyorsa kolayca çıkabileceğiniz bir odada kalın. Mutfak gibi bıçak bulunabilecek yerlerden uzak durun. Gitmeye karar verdiyseniz güvenli bir yere geçmeden ona haber vermeyin. Önceden söylemek sizi ve çocuklarınızı daha büyük bir tehlikeye atabilir.

3. Koruma ve uzaklaştırma kararı nasıl alınır?

6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma kararı (tedbir kararı) için polis merkezine, jandarma karakoluna, Cumhuriyet başsavcılığına, aile mahkemesine, valiliğe ya da kaymakamlığa başvurabilirsiniz. ŞÖNİM de başvurunuzu ilgili makama iletir. Kanuna göre tedbir “en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden” istenebilir, yani hangi mahkemeye bağlı olduğunuzu bilmeniz gerekmez.

Koruyucu tedbirler size yöneliktir: barınma yeri, geçici maddi yardım, danışmanlık ya da hayati tehlike varsa geçici koruma gibi. Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayana yöneliktir: ortak evden derhâl uzaklaştırılması, evinize, okulunuza ve iş yerinize yaklaşmaması, sizi hiçbir yolla rahatsız etmemesi, silahlarını teslim etmesi gibi. Acil durumlarda uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbirlerini polis ya da jandarma amiri de hemen alabilir. Bu karar daha sonra hâkimin onayına sunulur.

Kanıtınız yoksa kanunun şu cümlesini bilmeniz işinize yarar: “Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir.” Tedbir ilk seferde en çok altı ay için verilir, gerekirse uzatılır ve başvurular için masraf alınmaz.

Kimlik ve adres bilgilerinizin resmî kayıtlarda gizli tutulmasını, evde kalan eşya ve belgelerinizin polis aracılığıyla alınmasını da isteyebilirsiniz. Şiddet uygulayan karara uymazsa, örneğin evinize gelir, size yaklaşır ya da sizi ararsa, beklemeden 112'yi ya da 155'i arayın ve mesaj, arama kaydı gibi kanıtları saklayın. Kararı ihlal eden kişiye hâkim kararıyla zorlama hapsi uygulanır ve bu hapis paraya çevrilemez, ertelenemez. Hukuki sorularınız için bir avukata, maddi imkânınız yoksa baronun adli yardım servisine başvurabilirsiniz.

4. Ruhsal destek: güvenlik sağlandıkça

Ruhsal desteği ertelemeniz gerekmez, ama bir sırası var: tehlike sürerken önce güvenliğiniz, sonra günlük hayatı ayakta tutmak gelir.

Şiddet gören kadın nereye başvurmalı? Pendik, Kartal, Maltepe, Tuzla

Adres ve telefonlar kurumların resmî sitelerinden alındı; değişebilecekleri için gitmeden önce arayarak teyit edin. ŞÖNİM uzak geliyorsa ilçenizdeki Sosyal Hizmet Merkezi'ne de başvurabilirsiniz. Bakanlık bu merkezleri “Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası” olarak gösteriyor. Diğer ilçelerin merkezleri bakanlığın Sosyal Hizmet Merkezleri listesinde.

  • Sancaktepe ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi): Eyüp Sultan Mah. İmam Hatip Cad. No: 4, Sancaktepe · 0216 311 97 82. Her gün 24 saat açık. Psikososyal ve hukuki destek, koruma kararı ve konukevi için ilk başvuru yeri. Bakanlığın güncel ŞÖNİM listesine göre Anadolu Yakası'ndaki tek merkez bu. İstanbul'daki diğer ŞÖNİM Avrupa Yakası'nda, Bakırköy'de: Yeşilköy Mah. Halkalı Cad. No: 30 · 0212 465 21 96.
  • Pendik Sosyal Hizmet Merkezi: Doğu Mah. İnce Sk. No: 12, Yeni Hükümet Konağı · 0216 506 10 07
  • Kartal Sosyal Hizmet Merkezi: Esentepe Mah. İnönü Cad. No: 138 · 0216 389 18 19
  • Maltepe Sosyal Hizmet Merkezi: Zümrütevler Mah. Adatepe Cad., Maltepe Huzurevi içi · 0216 427 50 10
  • Tuzla Sosyal Hizmet Merkezi: Evliya Çelebi Mah. Hatboyu Cad. No: 17 · 0216 447 07 55
  • İstanbul Anadolu Adalet Sarayı: Esentepe Mah. E-5 Güney Yan Yol Cad. No: 39, Kartal · 0216 303 33 33. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, aile mahkemeleri ve Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü bu binada.
  • İstanbul Barosu Adli Yardım, Kartal servisi: 0216 585 21 61, 0216 585 21 62 veya 0216 585 21 63. Avukat tutacak maddi imkânı olmayanlara hafta içi hizmet verir. Baro santrali: 444 18 78.

Kadın konukevine (sığınma evine) nasıl başvurulur?

Konukevlerini hiçbir listede bulamazsınız ve bu sizi korumak için alınmış bir önlem: adresleri ve telefonları gizli tutulur, kapılarında tabela bile olmaz. Bu yüzden konukevine doğrudan başvuramazsınız. Başvurunuzu ŞÖNİM'e, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne ya da polise yaparsınız, ALO 183 de sizi yönlendirir. Sizden belge ya da darp raporu istenmez.

Kız çocukları 18, erkek çocukları 12 yaşına kadar anneleriyle kalabilir. Oğlunuz 12 yaşından büyükse konukevinin imkânına göre ayrı bir bölüm, birlikte kalabileceğiniz başka bir kamu tesisi ya da yaşına uygun bir kuruluş gibi seçenekler konuşulur. Bunu ŞÖNİM'e önceden sorabilirsiniz. Kalış süresi altı aydır ve gerektiğinde uzatılır. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz. Tehlike yeniden başlarsa tekrar başvurabilirsiniz.

Yaşadığınız şey şiddet sayılır mı?

Şiddetin kapsamı tokat ve yumruktan çok daha geniş. 6284 sayılı Kanun şiddeti, kişinin “fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren” her türlü tutum ve davranış olarak tanımlar.

Telefonunuzun ve WhatsApp yazışmalarınızın sürekli karıştırılması, maaş kartınıza el konması, ailenizle görüşmenizin yasaklanması ya da her gün aşağılanmanız da şiddettir. TÜİK araştırmasında 15–59 yaş arası kadınların %28,2'si 15 yaşından bu yana psikolojik, %18,3'ü ekonomik, %12,8'i fiziksel şiddete uğradığını belirtmiş. Kanun, evli olsun olmasın, eşinden, eski eşinden, nişanlısından ya da sevgilisinden şiddet gören ya da bu tehlike altında yaşayan her kadını korur.

Şiddet gören kadının psikolojisi: anlaşılır tepkiler

Belki size de tanıdık gelir: anahtarın kilitte döndüğünü duyduğunuz an mideniz kasılır, onun ayak seslerinden gecenin nasıl geçeceğini tahmin etmeye çalışırsınız. Sürekli tetikte olmak, en küçük seste irkilmek, uykuya dalamamak ya da gece sık uyanmak, uzun süre tehdit altında yaşayan birinin bedeninin ve zihninin verdiği tepkiler. Bunlar abartı ya da zayıflık değildir.

Saldırı anında donup kalabilir, karşılık veremeyebilir ya da sesinizi çıkaramayabilirsiniz. Bunu siz seçmezsiniz. Klinik açıdan bakıldığında beden, kaçışın mümkün görünmediği bir tehlikede bu savunma tepkisine kendiliğinden geçebilir. Sonradan gelen “Neden bir şey yapmadım?” sorusu çoğu zaman utanca ve kendini suçlamaya, utanç da susmaya dönüşür. Oysa sorumluluk şiddeti uygulayandadır.

Partner şiddeti depresyona, travma sonrası stres ve kaygı bozukluklarına, uyku güçlüklerine, alkol kullanım sorunlarına ve intihar girişimlerine yol açabilir (DSÖ, 2026). Şiddet sürerken tetikte olmanız ise bir hastalık belirtisinden çok gerçek bir tehlikeye verilen yanıttır. O dönemde öncelik güvenliğinizdir.

Tek bir saldırının ardından yaşanan yoğun sıkıntı, güvende olan pek çok kadında zamanla hafifler. Tehlike geçeli bir aydan fazla olduğu hâlde olayı yeniden yaşıyor, size onu hatırlatan şeylerden kaçıyor ve kendinizi hâlâ tehdit altında hissediyorsanız, bu da günlük hayatınızı zorluyorsa, bir ruh sağlığı uzmanının sizi travma sonrası stres açısından değerlendirmesi yerinde olur. Haftalardır süren çökkünlük ve hiçbir şeyden zevk alamama gibi depresyon belirtileri ya da alkolle veya ilaçla baş etmeye çalıştığınızı fark etmek de bir değerlendirme için yeterli nedendir (DSÖ, 2014). Destek almak için bir ayın dolmasını beklemeniz gerekmez.

Ölmeyi ya da kendinize zarar vermeyi düşündüğünüz anlar oluyorsa bunu tek başınıza taşımayın. Güvendiğiniz biriyle ve bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşın. Bu düşünceler yoğunlaşıyorsa, bir plan yaptıysanız ya da kendinizi güvende tutamayacağınızı hissediyorsanız bu acil bir durumdur: 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.

Anlatmak ve gitmek neden bu kadar zor?

Anlatmayı çoğu zaman utanç, yargılanma kaygısı ve eşinizden ya da partnerinizden duyduğunuz korku zorlaştırır. “Neden gitmiyor?” diye sormak ise sorumluluğu şiddet uygulayandan alıp kadına yükler. Kadınları ilişkide tutan nedenler arasında eşin gelirine bağımlı olmak, çocukların babayla büyümesi gerektiğine inanmak, giderse çok daha ağır bir şiddetle karşılaşmaktan korkmak, gidecek bir yerin olmaması, onu hâlâ sevmek ve değişeceğini ummak var (DSÖ, 2014). Her biri gerçek bir engel ve plan yaparken hesaba katılmalı.

Pek çok ilişkide şiddet bir döngü gibi ilerler: gerginlik birikir, patlar, ardından özür, hediyeler ve “bir daha olmayacak” sözleri gelir. Her ilişki bu kalıba uymaz. Uyduğunda ise iyi günlerle kötü günlerin birbirini izlemesi, kadının ona olan bağını daha da güçlendirebilir. Buna “travma bağı” da deniyor.

Böyle döngülerin gitmeyi neden zorlaştırdığını narsisistik kişilik bozukluğu yazısında daha ayrıntılı okuyabilirsiniz. Yine de şiddet bir tanıyla açıklanmaz, sorumluluk her durumda uygulayandadır.

Ayrılık sırasında risk artabilir, özellikle de eşiniz ya da partneriniz kontrolcüyse (Campbell ve ark., 2003). Gitmeye karar verirseniz bu yüzden adımlarınızı önceden planlamak önemli. Gidip gitmeyeceğinize, ne zaman ve nasıl gideceğinize siz karar verirsiniz; kimse sizi gitmeye ya da kalmaya zorlamamalı.

Terapi ne zaman ve nasıl yardımcı olabilir?

Terapi güvenliğin yerini tutmaz, onunla birlikte ya da ondan sonra gelir. Şiddet sürerken depresyon gibi bir ruhsal sorun yaşıyorsanız, kadına yönelik şiddeti iyi bilen bir uzmandan destek almanız önerilir (DSÖ, 2013).

Şiddet sona erdikten sonra travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gelişmişse, DSÖ'nün aynı kılavuzu bilişsel davranışçı terapi (BDT) ya da EMDR öneriyor. İngiltere'nin NICE kılavuzunda yetişkinler için önerilen travma odaklı BDT, bilişsel işleme terapisi ya da uzamış maruz bırakma gibi belirli protokollerden oluşur. NICE bu protokolleri genellikle 8–12 seans olarak tanımlar, birden fazla travma yaşanmışsa süre uzayabilir; sizin için süreyi ilk görüşmede konuşuruz. Kılavuz, uzun süren şiddetin ardından görülebilen daha karmaşık travma tablolarında güven oluşturmak için ek zaman ayrılmasını da önerir ve bu protokollerin, onlar için eğitim almış ve süpervizyon altında çalışan uygulayıcılarca verilmesini ister (NICE, 2018). TSSB tanısını bir psikiyatri uzmanı koyar ve tedavi bu değerlendirmeyle birlikte planlanır; iki mesleğin görev farkını klinik psikolog ile psikiyatrist arasındaki fark yazısında bulabilirsiniz.

Şiddetin ardından sık görülen travma, kaygı, depresyon ve özdeğer güçlükleri, bireysel psikoterapi görüşmelerimizin konusu. Bu görüşmelerde yaşananların bıraktığı izleri adım adım birlikte anlamaya çalışırız: utanç, kendini suçlama, bedenin sürekli tetikte olması. Duyguları düzenlemeye ve günlük hayatı yeniden kurmaya yarayan somut becerileri de birlikte geliştiririz. Şiddet sürüyorsa güvenlik planınızı düzenli olarak birlikte gözden geçiririz.

Görüşmelerde anlattıklarınız gizlidir, ama gizliliğin yasal sınırları vardır. Türk Ceza Kanunu'nun 280. maddesi, sağlık hizmeti veren kişilere görevleri sırasında karşılaştıkları suç belirtilerini yetkili makamlara bildirme yükümlülüğü getirir; bir çocuğun güvenliği söz konusuysa da bildirim gerekebilir. DSÖ, kadınlara bu sınırların açıkça anlatılmasını önerir. Bunun sizin için ne anlama geldiğini, siz bir şey anlatmadan önce 50 dakikalık ilk değerlendirme görüşmesinde konuşuruz.

Yapılandırılmış bir travma protokolü gerekirse sizi bu alanda çalışan bir uzmana yönlendiririm. Kliniğimizde EMDR'yi Uzm. Kl. Psk. Ece Demir yürütüyor. İlaçla ilgili sorularınızı bir psikiyatri uzmanı değerlendirir.

Görüşmeleri Pendik'te yüz yüze ya da güvenli bir ortamınız varsa online terapi olarak yapabiliriz; online seansın hangi koşullarda güvenli olduğunu aşağıdaki sorularda bulabilirsiniz. Şiddet ya da şiddet korkusu devam ederken çift terapisi uygun değildir, çünkü ortak seansta söylenenler eve dönüldüğünde size karşı kullanılabilir. Başka hangi durumlarda uygun olmadığını çift terapisine ne zaman başvurulmalı yazısında okuyabilirsiniz.

Şiddete tanık olan çocuklar için de destek mümkün. DSÖ'nün önerdiği yaklaşım, çocuğun hem annesiyle birlikte hem de annesi olmadan katıldığı seansları içeren bir psikoterapidir. Kliniğimizde çocuk psikolojisi alanında Uzm. Kl. Psk. Ece Demir çalışıyor.

Bir yakınınız şiddet görüyorsa

Bir aile yemeğinde kız kardeşinizin kolundaki morluğu saklamaya çalıştığını fark ettiyseniz ya da bir arkadaşınız artık telefonda rahat konuşamıyorsa, ne diyeceğinizi bilememeniz çok anlaşılır. TÜİK araştırmasına göre şiddeti anlatan kadınlar en sık kendi ailesinden bir kadına açılıyor. O kişi siz olabilirsiniz. Aşağıdaki önerilerin çoğu, DSÖ'nün sağlık çalışanları için hazırladığı LIVES adlı ilk destek modelinden yakınlar için uyarlandı (DSÖ, 2014):

  • Şiddeti o an görüyor ya da duyuyorsanız onun kararını beklemeden 112'yi arayın.
  • Dinleyin, sorgulamayın. Onunla yalnızken, kimsenin duymayacağı bir yerde konuşun ve anlatmaya zorlamayın.
  • Neye ihtiyacı olduğunu sorun. Sizin için doğru olan, onun için doğru olmayabilir.
  • İnandığınızı gösterin. “Bu senin suçun değil” ve “Yalnız değilsin” gibi cümleler iyi gelir.
  • Güvenlik planına yardım edin. Belgelerin kopyasını, biraz parayı ya da yedek anahtarı saklamayı teklif edin. Parolayı bilen kişi siz olabilirsiniz.
  • Doğru yere ulaşmasına yardım edin. ALO 183'ü onunla birlikte arayabilir ya da ŞÖNİM'e giderken ona eşlik edebilirsiniz.
  • Bilgiyi güvenli yoldan iletin. Bu yazının bağlantısını ya da yardım numaralarını onun telefonuna göndermeden önce telefonun kontrol edilip edilmediğini düşünün; mesajda bağlantının başlığı görünür. Onunla yalnızken yüz yüze anlatmak daha güvenlidir.
  • Bunlardan kaçının: onun yerine karar vermek, ayrılması için baskı yapmak, “Neden hâlâ onunla?” gibi suçlayıcı sorular sormak, şiddet uygulayanla yüzleşmeye gitmek. “Sabret, her evlilikte olur”, “Çocukların için katlan” ya da “Aile içinde kalsın” gibi sözler de onu susturur. O an bir tehlike yoksa resmî bir ihbarda bulunmadan önce onunla konuşun; habersiz bir ihbar evde riski artırabilir.

Kadına şiddet el işareti nedir?

Şiddet gören kadınların sessizce yardım isteyebildiği, tek elle yapılan bir işaret var. Avuç içi karşıya dönük açık bir elle yapılır: önce başparmak avuca kıvrılır, sonra dört parmak başparmağın üzerine kapanır. Kanada Kadın Vakfı'nın (Canadian Women's Foundation) 2020'de başlattığı bu işaret “bana güvenli bir yoldan ulaş” demektir. Türkiye'de resmî bir polis uygulamasına bağlı olmadığı için herkes tanımayabilir.

Bu işareti görürseniz onu tehlikeye atmadan, “evet” ya da “hayır” diye yanıtlayabileceği sorularla ne istediğini öğrenin ve kararı ona bırakın.

Sık sorulan sorular

Şiddet uygulayan erkek düzelir mi?

Değişme sorumluluğu tamamen ondadır; sizin ne kadar sabrettiğiniz bunu belirlemez. Partner şiddeti çoğu zaman kendiliğinden durmaz, zamanla sıklaşıp ağırlaşabilir (DSÖ, 2014). Şiddet uygulayanlara yönelik programlar ilk iki yılda yeniden şiddet olasılığını bir miktar azaltabiliyor, ama iki yıldan uzun izlemlerde belirgin bir etki saptanmamış (Travers ve ark., 2021). Bu yüzden güvenliğinizi “değişeceğim” sözüne bağlamayın.

Kanıtım ya da darp raporum yoksa ne olur?

Yine de koruma kararı isteyebilirsiniz, çünkü 6284 sayılı Kanun koruyucu tedbir için delil ya da belge aramaz; konukevine başvururken de darp raporu şartı yoktur. Kanıt asıl olarak ileride bir dava açılırsa önem kazanır. Bu yüzden mesajları, fotoğrafları ve tarihli notları bugünden, onun erişemeyeceği bir yerde biriktirmeye başlayabilirsiniz.

Psikolojik şiddet suç mu?

Bazı biçimleri suç: tehdit, hakaret, ısrarlı takip ve eziyet Türk Ceza Kanunu'nda ayrı suçlardır ve bazılarında soruşturma için şikâyet gerekir. “Psikolojik şiddet” adıyla tek bir suç ise yok. Yine de 6284 sayılı Kanun psikolojik şiddeti de şiddet saydığı için koruma kararı isteyebilirsiniz. Durumunuza hangisinin uyduğunu bir avukata ya da baronun adli yardım servisine danışarak öğrenebilirsiniz.

Hamileyim, eşimden şiddet görüyorum; ne yapmalıyım?

Gebelikte şiddet gören kadınlarda düşük, ölü doğum, erken doğum ve bebeğin normalden az kiloyla doğması daha sık görülür (DSÖ, 2026); DSÖ'nün el kitabı hamileyken dövülmeyi yakın tehlikenin işaretleri arasında da sayar. Karnınıza darbe aldıysanız, itildiyseniz ya da düştüyseniz, belirti olmasa bile aynı gün bir acil servise ya da doğumhaneye başvurun; şiddet o an sürüyorsa 112'yi arayın. Sağlık çalışanları şiddete bağlı yaralanma gibi suç belirtilerini Türk Ceza Kanunu'nun 280. maddesi gereği yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür, ama bu, bakım almayı ertelemeniz için bir neden olmamalı. Gebelik kontrollerinde yalnız kaldığınız bir anda ebenize ya da doktorunuza anlatabilirsiniz; DSÖ bu durumda size güvenlik planını da içeren bir destek sunulmasını önerir.

ALO 183 psikolojik destek veriyor mu?

Terapi sunmaz, yönlendirir: hat 7 gün 24 saat rehberlik ve danışmanlık verir, şiddet ihbarlarını alır ve acil durumları bulunduğunuz ildeki acil müdahale ekibine, gerekirse polise ya da jandarmaya bildirir. Psikolojik destek ise ŞÖNİM'lerde ve konukevlerinde çalışan psikolog ve sosyal çalışmacılar aracılığıyla verilir. Acil olmayan durumlarda hattın WhatsApp numarasına (0 501 183 0 183) da yazabilirsiniz, ama yazışmalar telefonunuzda ve WhatsApp Web gibi bağlı cihazlarda görünür kalır. O an tehlikedeyseniz 112'yi arayın.

Şiddet görürken online terapi güvenli mi?

Yalnızca kimsenin sizi duyamayacağından ve izleyemeyeceğinden emin olduğunuzda; DSÖ'nün sağlık görüşmeleri için koyduğu ölçüye göre konuşmanızı iki yaşından büyük kimse duymamalı (DSÖ, 2014). Bunun için eşinizin ya da partnerinizin erişemediği bir cihaz ve hesap, kapısını kapatabileceğiniz bir oda ve biri içeri girerse görüşmeyi kesmek için önceden birlikte belirleyeceğimiz bir parola gerekir. Görüşmeden sonra tarayıcı kayıtları, görüntülü görüşme uygulamasının arama geçmişi ve bildirimleri dâhil yalnızca o görüşmenin izlerini silin; bütün geçmişi silmek göze batabilir. Telefonunuzun izlendiğinden şüpheleniyorsanız ya da evde yalnız kalamıyorsanız online seans sizi riske atabilir ve yüz yüze görüşme ya da ŞÖNİM'deki destek daha uygun olur.

Bize ulaşırken güvenliğiniz

Telefonunuz kontrol ediliyorsa ALO 183'e, ŞÖNİM'e ya da bize ulaşırken yalnızca sizin kullandığınız bir cihazı ya da güvendiğiniz birinin telefonunu kullanın; randevu alırken size hangi yoldan ve hangi saatlerde güvenle ulaşabileceğimizi söyleyebilir, mesaj ya da hatırlatma istemediğinizi belirtebilirsiniz. Kliniğimiz acil ya da kriz hizmeti vermez; tehlike anında 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.

Bilimsel Referanslar

Bu yazıda yararlanılan akademik kaynaklar ve rehberler:

  1. World Health Organization. (2014). Health care for women subjected to intimate partner violence or sexual violence: a clinical handbook (WHO/RHR/14.26). WHO.
  2. World Health Organization. (2013). Responding to intimate partner violence and sexual violence against women: WHO clinical and policy guidelines. WHO.
  3. World Health Organization. (2026). Violence against women: Fact sheet. WHO, 18 Haziran 2026.
  4. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2018). Post-traumatic stress disorder (NICE guideline NG116): Recommendations. NICE.
  5. Glass N, Laughon K, Campbell J, et al.. (2008). Non-fatal strangulation is an important risk factor for homicide of women. The Journal of Emergency Medicine, 35(3), 329–335.
  6. De Boos J. (2019). Review article: Non-fatal strangulation: Hidden injuries, hidden risks. Emergency Medicine Australasia, 31(3), 302–308.
  7. Campbell JC, Webster D, Koziol-McLain J, et al.. (2003). Risk factors for femicide in abusive relationships: results from a multisite case control study. American Journal of Public Health, 93(7), 1089–1097.
  8. Travers Á, McDonagh T, Cunningham T, Armour C, Hansen M. (2021). The effectiveness of interventions to prevent recidivism in perpetrators of intimate partner violence: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 84, 101974.

Yazar hakkında

Melike Salta profil fotoğrafı

Yazar

Melike Salta

Uzman Klinik Psikolog

Pendik Salta Psikoloji ve Danışmanlık'ta yetişkin bireylere bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve dinamik psikoterapi yaklaşımları ile travma, anksiyete ve depresyon tedavisi sunmaktadır.

BDT Dinamik Psikoterapi Travma Anksiyete

Profesyonel Destek Almak İster misiniz?

Psikologlarımızla görüşmek ve randevu almak için bize ulaşabilirsiniz.

Gizliliğinize Saygı Duyuyoruz

Web sitemizde deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Gizlilik Politikası

WhatsApp ile iletişime geçin