Anksiyete Tedavisi — Pendik
Panik atak, yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal fobi ve obsesif kompulsif bozukluk gibi kaygı temelli tablolarda Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve maruz bırakma teknikleri en yüksek kanıt düzeyine sahip tedavilerdir. Salta Psikoloji'de bu yaklaşımlarla, klinik olarak anlamlı değişim hedefleyen bir süreç yürütüyoruz.
- Birincil Yaklaşım
- BDT + Maruz Bırakma
- Tipik Süreç
- 12–16 seans
- Seans Sıklığı
- Haftalık
- İzlem
- GAD-7, PDSS
- Format
- Yüz yüze + Online
Tipik Süreç
Panik/YAB tedavisinde tipik süre
İlk Etki
Belirgin kaygı azalması aralığı
Kılavuz Önerisi
NICE, APA, WHO önerisi
Ölçüm Aracı
Standardize ilerleme takibi
Anksiyete Bozuklukları — Çeşitleri ve Belirtileri
Anksiyete, normal koşullarda herkesin yaşadığı koruyucu bir duygudur. Ancak şiddeti, süresi veya tetikleyici olmadan ortaya çıkması günlük hayatı kısıtlamaya başladığında anksiyete bozukluğu tanısından söz edilir. DSM-5'e göre anksiyete bozukluklarının başlıca alt tipleri şunlardır:
Yaygın Anksiyete (YAB)
Günlük birçok konuda kontrol edilemeyen endişe, kas gerginliği, uyku sorunu.
Panik Bozukluğu
Beklenmedik atak; çarpıntı, nefes darlığı, ölüm korkusu.
Sosyal Fobi
Yargılanacağı korkusuyla sosyal ortamlardan kaçınma.
Agorafobi
Kaçışın zor olduğu ortamlarda; toplu taşıma, kalabalık.
Spesifik Fobi
Yükseklik, hayvan, kan, uçak korkusu.
OKB
İstem dışı obsesyonlar ve tekrarlayan kompulsiyonlar.
Sağlık Kaygısı
Ciddi hastalığa yakalanma korkusu.
Performans Kaygısı
Sahne, sınav veya spor kaygısı.
Ne Zaman Tedaviye Başvurmak Gerekir?
Aşağıdakilerden bir veya daha fazlası varsa bir uzmana danışmanız yararlı olur:
- Kaygı nedeniyle iş, okul veya ilişki performansınız düşüyor.
- Korktuğunuz durumlardan kaçınmak yaşam alanınızı daraltıyor.
- Panik atak geçirdiniz ve yeniden geçireceğim korkusu sizi kısıtlıyor.
- Uyku, iştah veya konsantrasyon bozulmuş.
- Anksiyete ile baş etmek için alkol veya madde kullanımı başlıyor.
- Fiziksel belirtiler (çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi) için tıbbi muayeneniz normal çıktı.
Anksiyete Tedavisinde Kullandığımız Yöntemler
Anksiyete tedavisinde bireysel psikoterapi çerçevesinde birden fazla kanıta dayalı yaklaşım kullanılabilir. BDT ve maruz bırakma (ERP) ilk sıra önerilerdir; travma bileşeni varsa EMDR değerlendirilir.
| Yaklaşım | Tipik Süre | Mekanizma | En Uygun | Kanıt Düzeyi |
|---|---|---|---|---|
| BDT | 12-16 seans | Düşünce–duygu–davranış döngüsü | YAB, sosyal fobi, genel anksiyete | Yüksek — NICE, APA |
| Maruz Bırakma (ERP) | 10-20 seans | Korku hiyerarşisi üzerinden kademeli maruz | Panik, fobi, OKB | Yüksek — kılavuz önerisi |
| ACT | 10-16 seans | Kaygıyla ilişki kurma, değer odaklı hareket | Kronik anksiyete, deneyimsel kaçınma | Orta-Yüksek |
| EMDR | 6-12 seans | Travmatik anı yeniden işleme | Travma sonrası anksiyete | Yüksek — WHO, NICE |
Yaklaşım seçimi ilk 1-2 değerlendirme seansında birlikte belirlenir.
Tedavi Süreci — Ne Zaman Sonuç Alırım?
Süre kişiye göre değişir; ilerleme GAD-7 gibi ölçeklerle izlenir.
Süre kişiye göre değişir; ilerleme GAD-7 gibi ölçeklerle izlenir.
Panik atak ve YAB tedavisinde genellikle 4.-6. seans arasında belirtilerde azalma başlar. Sosyal fobi ve OKB gibi yerleşmiş tablolarda bu süre biraz daha uzayabilir (6-10 seans). 12-16 seanslık süreç çoğu danışan için yeterli olur. Standart bir anksiyete değerlendirme ölçeği olan GAD-7 veya panik atak için PDSS gibi ölçekler düzenli aralıklarla uygulanır, böylece ilerleme objektif olarak izlenir.
Anksiyete Tedavisi — Klinik Gözlemlerimiz
Pendik kliniğimize başvuran danışanlarda gözlemlediğimiz, etik sınırlar içinde paylaşabileceğimiz genel klinik örüntüler:
- Panik bozukluğunda BDT ve maruz bırakma, atakların sıklığını ve kaçınmayı azaltmayı hedefleyen yapılandırılmış bir süreçtir; ilerleme kişiden kişiye değişir.
- Sağlık kaygısı (hipokondriyazis) ile başvuranlarda "doktor doktor dolaşma" örüntüsünü kırmak ilk ay içindeki ana çalışma alanı.
- OKB için ERP yaklaşımında ilk haftalarda zorlanma yaşanması olağandır; bu dönemi danışanla birlikte adım adım planlıyoruz.
- Sosyal fobide online seanslar, yüz yüze maruz bırakma egzersizlerine kademeli geçişte ara bir adım olarak kullanılabilir.
Yukarıdaki gözlemler genel klinik deneyime dayanır; herhangi bir danışanın bireysel bilgisini içermez. Tüm danışan bilgileri 6698 sayılı KVKK kapsamında özel kategori veri olarak korunur.
Bilimsel Referanslar
Bu yazıda yararlanılan akademik kaynaklar ve rehberler:
- NICE. (2019). Generalised Anxiety Disorder and Panic Disorder in Adults: Management (CG113) . NICE Guidelines.
- Hofmann, S. G., ve Smits, J. A. J.. (2008). Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials . The Journal of Clinical Psychiatry, 69(4), 621-632.
- Carpenter, J. K., Andrews, L. A., Witcraft, S. M., Powers, M. B., Smits, J. A. J., ve Hofmann, S. G.. (2018). Cognitive behavioral therapy for anxiety and related disorders: A meta-analysis of randomized placebo-controlled trials . Depression and Anxiety, 35(6), 502-514.
- Craske, M. G., Treanor, M., Conway, C. C., Zbozinek, T., ve Vervliet, B.. (2014). Maximizing exposure therapy: An inhibitory learning approach . Behaviour Research and Therapy, 58, 10-23.
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) . American Psychiatric Publishing.
Yazar hakkında
Yazar
Psk. Melike Salta
Uzman Klinik Psikolog
Yetişkinlerde panik bozukluğu, yaygın anksiyete, sosyal fobi ve OKB tedavisinde BDT ve maruz bırakma yaklaşımı ile çalışmaktadır.
Anksiyete Tedavisi — Sık Sorulan Sorular
Anksiyete ile Başa Çıkmak İçin Destek Alın
İlk değerlendirme seansınız için WhatsApp üzerinden bize ulaşın. Pendik'te yüz yüze veya online seans.